domusM Dergisi Özel Dosya Editörlüğü “Alışverişin Mimarisi”

IMG_6338

IMG_6339

Kullanım Mekanları Olarak  Alışveriş Merkezleri : Yeni Agoralar…

Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi’nin, 22-24 Nisan 1999 tarihleri arasında Madrid’de düzenlediği Avrupa Konferansı, Millenium’a girerken, alışveriş merkezleri yatırımı, tasarımı ve işletmesinin, “bir sanat mı, yoksa bir bilim mi” olması gerektiğini tartışıyordu. Burada, uluslararası alışveriş merkezleri sektöründe, duygusal talepleri karşılayacak bir yaratıcılığın mı, yoksa nedenselliğin yönlendirilmeye çalışıldığı ölçüm ve analiz çabasının mı baskın olması gerektiği sorusuna yanıt aranıyordu. Sektörün liderleri, tutku ve aklın birleştiği bir kalite yönetimiyle, artan sosyal etkileşim taleplerinin karşılanmasına yönelik yeni alışveriş çözümlerinden yana bir eğilim içindeydiler. Bu, çok sayıda “tüketici eğilimi” araştırmasıyla çoktan cevaplanmış bir soruydu. Ekonomik krizler, yeni iletişim teknolojilerinin gelişimi ve elektronik ticaret, dönüşen sosyal talepler ve tüketici beklentileri, 1990’larda, perakende ticaretin dinamiklerini olduğu gibi, alışveriş merkezlerinin çehresini de değiştirmeye başlamıştı. 1970’lerin devasa “alışveriş kompleksleri”, yerlerini talebe ve beklentilere göre farklılaşmış, giderek eğlence, gıda vb. sektörlerle kaynaşmış özel çözümlere bırakmaya başlamıştı. A.B.D. Colorado’daki Parc Meadows, ya da Londra yakınlarında, geçtiğimiz Mart ayında açılan Bluewater tarzı “alışveriş sayfiyeleri” belirmişti.

Daha geniş ölçekli ve derinlemesine etkilerle, hayat düzeneklerimizin çoğunda yaşananlara benzer bir dönüşüme uğrayan alışveriş merkezleri, aslında mekansal “kullanım” çözümlerindeki değişimin de önemli ve aydınlatıcı bir örneğini oluşturuyor. Okuyacağınız dosyanın, mekansal kullanım konusunu alışveriş merkezleri örneğinde irdelerken, kendisini salt mimari ve tasarımsal sorunlarla sınırlamayıp, alışveriş alanının sunduğu mekansal çözümleri, geçmişte ve bugün yarattığı sosyal dinamiklerle, “sanal alışveriş”, sosyal etkileşim” vb. mevcut perakende eğilimleriyle ilişkisi içinde ele almayı seçmesinin nedeni budur. Siyasal harita bir yana, “2000’lerin Avrupa’sı” içinde yatırımsal değerini çoktan kazanmış olan bir alışveriş merkezleri sektörünün varolduğu ülkemizde, alışveriş mekanlarının tasarımındaki yeni trendlere geniş açılı bir bakış sunmaktan başka bir amacı olmayan bu dosya, kaçınılmaz olarak “kullanım” alanının sosyal etkileşim boyutunu, kendisine ana eksen olarak seçiyor.

Gelin, tüm zamanlarda, gündelik hayatın merkezini kendisine mekan seçmiş olan alışverişin, geçirdiği bunca evreden sonra ve önündeki öngörülemez, ama tasarlanması gereken geleceği beklerken, nasıl kentlerde yeni “agora”lar açmaya çalıştığını izleyelim…

Dosyada yer alan diğer yazarlar ve yazı başlıkları:

Alışveriş Merkezleri: Yeni Yaşam Alanları – Avi Alkaş

Göz Kamaştıran Tasarım- Jean-Louis Solal ( Çev.Aslı Birand )

Agoralardan Alışveriş Merkezlerine: Dün, Bugün, Gelecek – Özgür Uçkan

Pazar Yerinin Doğusu, Batısı: Alışverişin Kültürel Coğrafyası – İlhan M. Uçkan

Perakende Ticaretin Dönüşümü – Arzu Çiftçi Sert

Arena, Boğalar ve Matadorlar – Sinan Dirlik

Estetik ve İşlevselliği Buluşturan Kullanım Mekanları: “Mükemmele Daha Yakın” – Hazırlayan İkbal Polat/Çeviren Levent Elpen

Tüketiciyi Cezbeden Mimari – Geoffrey Richards ( çev.Zeynep Yaman )

Alışveriş Merkezlerinde Son Trendler: Kimliğin Büyüsü – Ulvi Yaman

Geleceğe Bir Bakış: 2022 Yılında Alışveriş Merkezleri – İlhan M.Uçkan – Aslı Birand

Sanal Alışveriş Bir Tehdit Mi? Tıkla, Satın Al!.. – Özgür Uçkan

Bir Cevap Yazın